Keperluan Pengangkutan Halal dan Pengedaran Halal Mengikut MPPHM 2020

Pensijilan halal tidak berakhir selepas sesuatu produk selesai dihasilkan. Integriti halal perlu dikekalkan sehingga produk diterima oleh pelanggan. Oleh itu, aktiviti pengangkutan dan pengedaran merupakan sebahagian daripada rantaian halal yang perlu dikawal dengan baik.

Manual Prosedur Pensijilan Halal Malaysia (MPPHM) 2020 menetapkan beberapa keperluan bagi memastikan produk halal dihantar dalam keadaan bersih, selamat dan bebas daripada risiko pencemaran.
Artikel ini menghuraikan keperluan tersebut serta amalan terbaik yang boleh dilaksanakan oleh organisasi.

Mengapa Pengangkutan Halal Sangat Penting?

Walaupun produk telah memperoleh Pensijilan Halal Malaysia, status halal boleh terjejas sekiranya berlaku pencemaran semasa penghantaran.
Antara risiko yang sering berlaku ialah:

• kenderaan yang tidak bersih,
• pencampuran dengan produk tidak halal,
• pembungkusan rosak,
• kawalan suhu yang tidak sesuai,
• pengendalian yang tidak teratur.

Oleh itu, kawalan terhadap proses penghantaran perlu diberi perhatian sama seperti proses pengeluaran.

1. Pengangkutan Hendaklah Digunakan Untuk Produk Halal

MPPHM 2020 menetapkan bahawa pengangkutan hendaklah digunakan bagi mengendalikan bahan mentah dan produk halal.

Sekiranya kenderaan digunakan untuk pelbagai jenis produk, organisasi hendaklah mempunyai mekanisme kawalan yang berkesan bagi mengelakkan pencemaran silang.

2. Gunakan Kenderaan Yang Bersesuaian

Jenis kenderaan hendaklah dipilih berdasarkan sifat produk.

Contohnya:

• lori sejuk beku untuk produk sejuk beku,
• lori chiller untuk produk yang memerlukan suhu rendah,
• van tertutup bagi produk kering,
• tangki khas bagi produk cecair.

Pemilihan kenderaan yang sesuai membantu mengekalkan kualiti dan keselamatan produk sepanjang perjalanan.

3. Pastikan Kenderaan Sentiasa Bersih

Kenderaan penghantaran hendaklah sentiasa:

• bersih,
• bebas daripada bau yang tidak menyenangkan,
• tidak tercemar,
• diselenggara dengan baik.

Organisasi juga disarankan mempunyai rekod pembersihan bagi setiap kenderaan yang digunakan.

4. Kawal Risiko Pencemaran Silang

Salah satu perkara yang sering diberi perhatian oleh auditor ialah risiko pencemaran silang semasa penghantaran.

Risiko boleh berlaku apabila:

• produk halal bercampur dengan produk lain,
• pembungkusan bocor,
• produk disusun tanpa pengasingan,
• kenderaan pernah digunakan untuk membawa bahan yang boleh menjejaskan status halal tanpa pembersihan yang sewajarnya.

Oleh itu, prosedur pemuatan (loading) dan pemunggahan (unloading) perlu didokumentasikan dengan jelas.

5. Penggunaan Penyedia Logistik Pihak Ketiga

Ramai pengeluar menggunakan syarikat logistik luar bagi tujuan penghantaran.

Dalam keadaan ini, MPPHM 2020 menetapkan bahawa organisasi hendaklah mempunyai:

• kontrak atau perjanjian bertulis,
• pembahagian tanggungjawab yang jelas,
• mekanisme kawalan terhadap penyedia perkhidmatan.

Keutamaan juga diberikan kepada penyedia logistik yang memiliki Pensijilan Halal Malaysia.

6. Patuhi Semua Peraturan Berkaitan

Selain memenuhi keperluan halal, aktiviti pengangkutan dan pengedaran juga hendaklah mematuhi semua perundangan dan peraturan yang berkuat kuasa.

Ini termasuk aspek seperti:

• keselamatan makanan,
• keselamatan jalan raya,
• kawalan suhu,
• kebersihan kenderaan.

7. Proses Sertu Jika Berlaku Pencemaran

Sekiranya kenderaan atau ruang penyimpanan disahkan tercemar dengan najis mughallazah, proses sertu hendaklah dilaksanakan mengikut kaedah yang ditetapkan.

Organisasi juga perlu mengenal pasti punca pencemaran dan mengambil tindakan pembetulan bagi mengelakkan kejadian yang sama berulang.

Apa Yang Auditor Akan Semak?

Semasa audit halal, auditor biasanya akan menyemak:

• keadaan kenderaan penghantaran,
• kebersihan ruang penyimpanan,
• rekod pembersihan,
• rekod penghantaran,
• prosedur pemuatan dan pemunggahan,
• kawalan suhu (jika berkaitan),
• kontrak dengan penyedia logistik,
• mekanisme pengasingan produk.

Auditor juga mungkin menilai sama ada organisasi mampu mengesan perjalanan sesuatu produk melalui rekod penghantaran.

Kesilapan Yang Sering Berlaku

Antara ketidakakuran yang sering ditemui ialah:

• Tiada rekod pembersihan kenderaan.
• Produk halal bercampur dengan produk lain tanpa pengasingan.
• Tiada SOP penghantaran.
• Tiada bukti pemantauan suhu bagi produk yang memerlukannya.
• Tiada perjanjian dengan syarikat logistik pihak ketiga.
• Produk dihantar menggunakan kenderaan yang tidak sesuai.

Kesilapan seperti ini boleh menjejaskan integriti halal walaupun produk telah dihasilkan mengikut prosedur yang betul.

Amalan Terbaik Untuk Organisasi

Bagi memastikan pematuhan terhadap MPPHM 2020, organisasi disarankan untuk:

• Menyediakan SOP pengangkutan dan pengedaran.
• Melaksanakan pemeriksaan kebersihan kenderaan sebelum penghantaran.
• Menyimpan rekod penghantaran dan penerimaan produk.
• Memantau suhu penghantaran bagi produk yang memerlukannya.
• Menjalankan audit terhadap penyedia logistik pihak ketiga secara berkala.
• Memberi latihan kepada pemandu dan kakitangan logistik mengenai keperluan halal.

Langkah ini membantu memastikan integriti halal dikekalkan sehingga produk sampai ke tangan pelanggan.

Kesimpulan

Pengangkutan dan pengedaran merupakan fasa terakhir dalam rantaian bekalan halal, namun kepentingannya tidak boleh dipandang ringan. Kawalan terhadap kebersihan kenderaan, pengasingan produk, pemantauan suhu dan pengurusan logistik pihak ketiga akan membantu organisasi mengekalkan status halal produk sehingga ke destinasi akhir. Dengan mematuhi keperluan MPPHM 2020, organisasi bukan sahaja memenuhi syarat Pensijilan Halal Malaysia, malah meningkatkan keyakinan pelanggan terhadap sistem pengurusan halal mereka.

Soalan Lazim (FAQ)

Adakah lori penghantaran perlu dikhaskan untuk produk halal sahaja?
Tidak semestinya. Namun, organisasi perlu mempunyai mekanisme kawalan yang berkesan bagi mengelakkan pencemaran silang dan memastikan integriti halal sentiasa terpelihara.

Adakah syarikat logistik pihak ketiga perlu mempunyai Pensijilan Halal Malaysia?
MPPHM 2020 memberi keutamaan kepada penyedia perkhidmatan logistik yang memiliki SPHM. Jika menggunakan pihak ketiga, organisasi perlu mempunyai kontrak atau perjanjian bertulis yang jelas.

Bilakah proses sertu perlu dilakukan?
Proses sertu perlu dilaksanakan sekiranya kenderaan atau ruang penyimpanan disahkan tercemar dengan najis mughallazah mengikut prosedur yang ditetapkan.