Mee Pok Halal Ke? Fahami Perbezaan Nama Makanan dan Status Halal
Isu Viral Halal: Mee Pok = Mee Pork
Isu penggunaan nama “Mee Pok” yang tular baru-baru ini sekali lagi menunjukkan bagaimana sesuatu istilah makanan boleh mencetuskan kekeliruan apabila ia dilihat hanya berdasarkan bunyi atau ejaannya. Perkataan “Pok” pada nama Mee Pok telah disalah anggap oleh sesetengah pengguna sebagai merujuk kepada perkataan “pork”.
Mee Pok merupakan sejenis mi Cina yang biasanya berbentuk leper, nipis dan berwarna kekuningan, serta mempunyai kaitan dengan tradisi masyarakat Teochew/Chaoshan. Istilah ini bukanlah terjemahan kepada “pork noodle”.
Namun begitu, penjelasan bahawa Mee Pok bukan bermaksud Mee Pork juga tidak bermakna semua hidangan Mee Pok secara automatik boleh dianggap halal. Perkara ini perlu dibezakan dengan jelas. Nama sesuatu makanan dan status halal makanan tersebut merupakan dua perkara yang berbeza.
Oleh itu, dalam menentukan status halal sesuatu makanan, fokus utama tidak sepatutnya diberikan kepada nama makanan semata-mata. Penilaian halal perlu melihat kepada bahan yang digunakan, sumber bahan tersebut, proses penyediaan, peralatan yang digunakan serta bagaimana produk itu dikendalikan.
Konsep yang sama boleh dilihat pada beberapa istilah makanan lain yang telah lama digunakan dalam masyarakat. Sebagai contoh, istilah “hot dog” tidak bermaksud makanan tersebut diperbuat daripada daging anjing. Begitu juga istilah “root beer” yang tidak semestinya menunjukkan bahawa sesuatu minuman mengandungi alkohol hanya kerana terdapat perkataan “beer” pada namanya.
Walau bagaimanapun, dalam konteks pensijilan halal di Malaysia, aspek penamaan produk tetap merupakan perkara yang perlu diberi perhatian. Hal ini kerana nama, label, imej atau penerangan sesuatu produk boleh mempengaruhi persepsi pengguna.
Walaupun sesuatu istilah mempunyai latar bahasa dan budaya tertentu, pihak industri masih perlu mempertimbangkan sama ada pengguna tempatan mungkin salah faham terhadap istilah tersebut. Dalam sesetengah keadaan, penjelasan tambahan pada menu atau label boleh membantu mengelakkan kekeliruan.
Isu ini juga menunjukkan betapa pentingnya konsep tabayyun apabila berhadapan dengan isu halal di media sosial. Dalam keadaan hari ini, satu tangkap layar menu atau satu gambar produk boleh tersebar dengan sangat pantas. Kadangkala sesuatu perkara menjadi viral terlebih dahulu sebelum maklumat sebenar sempat diperiksa. Apabila isu tersebut menyentuh sensitiviti agama, reaksi pengguna juga biasanya menjadi lebih cepat kerana masyarakat Muslim sememangnya mengambil berat tentang apa yang dimakan dan digunakan.